
การที่ทองเปลี่ยนสีหรือหมองลงเป็นเรื่องปกติที่สามารถเกิดขึ้นได้ แม้แต่ทองคำบริสุทธิ์ 96.5% ก็ยังมีการผสมโลหะอื่นเล็กน้อย และทองเค (ทองที่มีเปอร์เซ็นต์ทองคำต่ำกว่า 96.5%) ก็ยิ่งมีโอกาสเปลี่ยนสีได้ง่ายขึ้น เพราะมีส่วนผสมของโลหะอื่นอยู่มาก โลหะเหล่านี้สามารถทำปฏิกิริยากับสารต่างๆ ทำให้สีของทองเปลี่ยนแปลงไป
สาเหตุหลักที่ทำให้ทองเปลี่ยนสี
สารเคมี: นี่คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด สารเคมีหลายชนิดสามารถทำปฏิกิริยากับโลหะที่ผสมอยู่ในทอง ทำให้เกิดการออกซิเดชันและเปลี่ยนสีได้ เช่น:
ปรอท: เป็นสารอันตรายที่สามารถทำปฏิกิริยากับทองโดยตรง ทำให้ทองมีสีขาวปนเงิน หรือที่เรียกว่า "ปรอทกินทอง" การสัมผัสปรอทอาจเกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจ เช่น ปรอทจากปรอทวัดไข้ที่แตก หรือจากวัสดุอุดฟันบางชนิด
คลอรีน: พบได้ในสระว่ายน้ำ หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดบางชนิด คลอรีนสามารถกัดกร่อนผิวทอง ทำให้ทองหมองและมีสีคล้ำ
สารเคมีในชีวิตประจำวัน: เช่น น้ำหอม, สเปรย์ฉีดผม, ครีมทาผิว, โลชั่น, เครื่องสำอาง, สบู่, ผงซักฟอก สารเหล่านี้อาจสะสมบนผิวทองและทำปฏิกิริยาได้
เหงื่อและความมันบนผิวหนัง: เหงื่อของแต่ละคนมีส่วนประกอบทางเคมีที่แตกต่างกัน บางคนมีเหงื่อเค็มซึ่งมีฤทธิ์กัดกร่อนมากกว่า เหงื่อและความมันที่สะสมบนผิวทองเป็นเวลานาน สามารถทำให้ทองหมองคล้ำได้ โดยเฉพาะในบริเวณที่สัมผัสกับผิวหนังโดยตรง
ชนิดของทอง (เปอร์เซ็นต์ทอง):
ทองเค (Karat Gold): ทองที่มีเปอร์เซ็นต์ทองแท้ต่ำกว่า 96.5% เช่น 18K, 14K, 9K มีส่วนผสมของโลหะอื่น เช่น ทองแดง เงิน นิกเกิล หรือสังกะสี ในสัดส่วนที่สูงกว่า ทองที่มีเปอร์เซ็นต์ทองแท้ยิ่งน้อย ก็ยิ่งมีโอกาสทำปฏิกิริยากับสารต่างๆ ได้ง่ายและเปลี่ยนสีได้มากกว่า เช่น ทอง 9K อาจซีดจางหรือเปลี่ยนสีได้ง่ายกว่าทอง 18K
ทอง 96.5%: แม้จะมีทองแท้เกือบทั้งหมด แต่ก็ยังมีโลหะอื่นผสมอยู่ 3.5% ซึ่งก็สามารถทำปฏิกิริยาและเปลี่ยนสีได้เช่นกัน แต่จะยากกว่าและน้อยกว่าทองเค
สภาพแวดล้อมและการเก็บรักษา:
ความชื้นและมลพิษในอากาศ: อาจส่งผลให้ทองหมองลงได้
การเก็บทองรวมกัน: การเก็บเครื่องประดับทองรวมกับเครื่องประดับชนิดอื่นโดยไม่แยก อาจทำให้เกิดการเสียดสีและรอยขีดข่วน ซึ่งทำให้ทองดูหมองลงได้
การใช้งานและการดูแล: การสวมใส่ทองในกิจกรรมที่ทำให้เหงื่อออกมาก เช่น การออกกำลังกาย หรือการไม่ทำความสะอาดทองเป็นประจำ ก็เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้ทองหมองได้
ทองเปลี่ยนสีไม่ได้หมายความว่าทองปลอมเสมอไป
การที่ทองเปลี่ยนสีไม่ได้แปลว่าทองนั้นเป็นทองปลอมเสมอไป แต่เป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้จากปฏิกิริยาเคมีและการใช้งาน อย่างไรก็ตาม หากไม่แน่ใจว่าเป็นทองแท้หรือไม่ หรือทองเปลี่ยนสีมากจนผิดปกติ ควรนำไปให้ร้านทองที่เชื่อถือได้ตรวจสอบ
วิธีแก้ไขและดูแลรักษาทองที่เปลี่ยนสี
ทำความสะอาดเบื้องต้น:
น้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานอ่อนๆ: แช่ทองทิ้งไว้สักครู่ แล้วใช้แปรงขนนุ่มขัดเบาๆ ล้างด้วยน้ำสะอาด และเช็ดให้แห้งด้วยผ้านุ่ม
เบกกิ้งโซดา: ผสมเบกกิ้งโซดากับน้ำเล็กน้อยให้เป็นเนื้อเหนียว ทาลงบนทอง ขัดเบาๆ แล้วล้างออก
น้ำมะนาว/มะขามเปียก: สามารถช่วยขจัดคราบได้
การดูแลรักษาและทำความสะอาดทองอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้เครื่องประดับทองของคุณคงความสวยงามและเงางามได้ยาวนานขึ้น
